صفحه اصلی » اطلاعات مجلس » نظارت » معرفی معاونت نظارت
1399/05/14
0.0 (0)

معرفی کلی معاونت نظارت

جایگاه مجلس شورای اسلامی در مقام «خانه ملت» و «عصاره فضایل مردم» و در جایگاه مرجع انحصاری قانونگذاری در کشور که صلاحیت نظارت بر امور کشور را هم دارد، به‌قدری والاست که معمار کبیر انقلاب اسلامی این جایگاه را در رأس امور دانستند.

دو وظیفه مهم مجلس شورای اسلامی و نمایندگان محترم مجلس، قانونگذاری و نظارت پارلمانی بر اجرای قوانین مصوب است. کارآمدی و اثربخشی هرچه بیشتر فعالیت‌های نمایندگان در عرصه قانونگذاری، در گرو توجه نمایندگان به موضوع نظارت بر قوانین است که تضمین‌کننده به ثمر رسیدن مُراد مقنن از تقنین است.

می‌توان گفت فلسفه نظارت پارلمانی، بررسی و کنترل اجرای صحیح قانون به‌وسیله همه ارکان، نهادها و مقام‌های دولتی و حکومتی، اعمال نظر و صلاحدید سیاسی مردم از طریق نمایندگان درباره چگونگی شکل‌گیری و انتخاب وزرا، هیئت وزیران و ساختار و سازمان تشکیلاتی دولت برای جلوگیری از هرگونه خودکامگی به‌وسیله نهادها و مقام‌های اجرایی و اداری، حفظ و حراست از حقوق مردم و حصول اطمینان از اداره صحیح و کارآمد کشور است که برای تحقق این رسالت مهم، ابزارهای متفاوتی نیز در نظر گرفته شده است.

اگرچه وظیفه نظارت (همانند قانونگذاری) بر عهدة نمایندگان محترم است، اما حجم اشتغال وقت ‏نمایندگان از قبیل پیگیری مسائل متعدد حوزه های انتخابیه و حل مشکلات مردم، ملاقات‌های مردمی، دیدار ‏با مسؤلان و حضور الزامی در صحن و کمیسیون‌های تخصصی موجب می شود تا فرصت کمتری برای پرداختن تخصصی به مقوله نظارت برای نمایندگان فراهم آید.

ضرورت توجه به این موضوع باعث شد تا مجلس در گذشته با ایجاد «هیأت عالی نظارت» و پشتیبانی، ساماندهی و ‏هماهنگی ناظرین در ایفای بهتر وظایف نظارتی، نواقص و کاستی های مذکور را برطرف نماید، اما اهمیت ‏نظارت و تأکید رهبری فرزانه و دیگر مسؤلان کشور بر توجه و اهتمام بیشتر به این بخش و افزایش توقعات ‏مردمی در ایفای بهتر نقش نظارتی مجلس و کارآمد ساختن نظارت پارلمانی، موجب تأسیس معاونت نظارت گردید که همانند معاونت قوانین مجلس (که وظیفه پشتیبانی و آماده سازی طرح‌ها و لایحه‌ها را بر عهده دارد تا قانونگذاری با ‏اتقان بهتری انجام پذیرد) معاونت نظارت نیز با ساماندهی مؤلفه‌ها و ابزارهای نظارتی و ارائه خدمات و ‏پشتیبانی و کارشناسی به نمایندگان محترم، امور نظارتی مجلس را از اتقان و استحکام بیشتری برخوردار نماید و ‏یاریگر نمایندگان در تحقق وظایف نظارتی پارلمانی باشد.‏

خدمات معاونت نظارت

پیگیری ابلاغ قوانین مصوب مجلس در موعد مقرر توسط رئیس جمهور به دستگاههای اجرایی و درج در روزنامه رسمی و لازم‌الاجراء و اجرایی شدن قوانین.
ارزیابی آثار اجرای قوانین، آسیب شناسی قوانین، شناسایی خلاءهای قانونی و سفارش و ارزیابی نظرسنجی ها که در خصوص تأثیر اجرای قوانین صورت می‌گیرد.
بررسی کارشناسی گزارش‌های نظارتی دریافتی از نمایندگان، کمیسیونهای تخصصی، ناظرین مجلس در شوراها، مجامع و هیأتها و سایر دستگاههای نظارتی و تهیه گزارش تحلیلی و تطبیقی از آنها جهت ارائه  به نمایندگان و کمیسیون‌های ذیربط، رئیس و هیأت رئیسه مجلس حسب مورد.
ارائه نظرات مشورتی در خصوص امور نظارتی مجلس به نمایندگان و کمیسیونها.
دریافت گزارشهای کمیسیونها از عملکرد دستگاههای اجرایی و تطبیق عملکردهای فوق با سیاستهای کلی نظام، اهداف سند چشم‌انداز، برنامه بلند مدت و کوتاه مدت، بودجه سالانه، قوانین عادی و برنامه های پیشنهادی وزیر در زمان رأی اعتماد در راستای مفاد مواد مختلف آئین‌نامه داخلی مجلس حسب مورد جهت ارائه به نمایندگان و کمیسیون‌های ذیربط.
پیگیری امور اجرایی تذکر، سوال، تحقیق و تفحص و استیضاح بر اساس قانون آئین نامه داخلی مجلس.
پیگیری امور اجرایی مربوط به معرفی و انتخاب ناظرین مجلس در شوراها، مجامع و هیأتها و انجام هماهنگی‌ های لازم.
پشتیبانی امر نظارت بر انتخابات شوراهای اسلامی کشور.
انجام هماهنگی با سایر دستگاههای نظارتی برای انجام امور اجرایی نظارت مجلس و اخذ اطلاعات لازم.
پیگیری امور قضایی ناشی از اعمال وظایف نظارتی مجلس که بر اساس وظایف نظارتی مجلس که بر اساس آئین‌نامه داخلی مجلس به مراجع ذیصلاح قضایی ارجاع می‌شوند.

ابزارهای نظارتی

 نظارت مجلس شورای اسلامی توسط ارکان مختلفی در این نهاد صورت می‌گیرد. این نظارت‌ها توسط کل مجلس(مانند استیضاح و سؤال)، هریک از نمایندگان(تذکر)، رئیس مجلس(نظارت بر مقررات دولتی)، کمیسیون‌های داخلی مجلس(کمیسیون اصل نودم قانون اساسی) یا نهاد زیرمجموعه مجلس(دیوان محاسبات کشور) صورت می‌گیرد. ابزارهای نظارتی مجلس را می‌توان به این شرح دانست: تذکر شفاهی، تذکر کتبی، سؤال از وزرا و رئیس جمهور، استیضاح، تحقیق و تفحص، رأی اعتماد، نظارت موضوع ماده (234) قانون آیین‌نامه داخلی مجلس (نقض، عدم توجه به شأن یا استنکاف از اجرای قوانین)، نظارت کمیسیون اصل نودم قانون اساسی، نظارت دیوان محاسبات کشور، نظارت رئیس مجلس بر مقررات دولت، نمایندگان ناظر در شوراهای اجرایی، نظلرت بر عملکرد دستگاه های دولتی، نظارت خاص کمیسیون‌های تخصصی، ایجاد کمیسیون ویژه به‌منظور نظارت و تصویب برخی موارد اجرایی خاص و مهم.

نظارت مردمی

از آنجا که عملکرد سیستم‌های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی متکی بر ایفای نقش انسان‌ها است، بروز فساد و تخلف جزء لاینفک چنین سیستم‌هایی است و می‌توان اذعان کرد که تقریبا هیچ سازمان یا شرکت دولتی و خصوصی وجود ندارد که از بروز تخلف و فساد به هر نحوی مصون باشد. بنابراین، طراحی سازوکارهای مناسب و کارآمد به‌منظور پیشگیری از بروز فساد و تخلف در وهله اول و کشف فساد در وهله دوم ضرورتی انکارناپذیر است. یکی از کارآمدترین این سازوکارها مبتنی بر دخیل کردن مردم در امر نظارت و گسترده کردن شبکه نظارت از طریق مردم است که از آن به‌عنوان «نظارت مردمی» نیز نام برده می‌شود. 

معاونت نظارت با بهره گیری از بستر فناوری اطلاعات و همکاری آحاد مردم، آماده دریافت گزارش های مرمی از نحوه اجرای قوانین توسط بخش نظارت مردمی است.در ثبت پیام خواهشمند است:
1-کلیه مشخصات خود را در فرم ثبت درخواست وارد نمایید.(پیامهای فاقد مشخصات مورد پیگیری قرار نمی گیرند.) 
2-تکمیل فیلدهای ستاره دار الزامی است. 
3-درصورتی که تمایل دارید به جمع ناظرین افتخاری مرکز نظارت مردمی بپیوندید، گزینه ناظرین را انتخاب نمایید. 
4-کد رهگیری خود را یادداشت نموده تا جهت پیگیری پیام دچار مشکل نشوید.

 

 

نظرات کاربران

Parameter:3421&10930&460566!model&10 -LayoutId:10 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار

مجلس شورای اسلامی

مجلس شورای اسلامی ایران ,مجلس,شورای,اسلامی,ایران,نمایندگان,پارلمان,قوانین،مقررات,قانونگذاری,نظارت,طرح,لایحه,قانون